Bestrijdt ook armoede, niet alleen geweld
27 mei 2008Het dagelijks leven in Zuid-Afrika: een email-wisseling tussen Frerieke in Kaapstad en Petra in Amsterdam.
Sinds 1,5 jaar woont Frerieke van Bree in Kaapstad. Samen met Anasuya heeft ze de organisatie Love tot the world opgezet. Ze bereiden zwarte, jonge veelbelovende studenten via workshops voor op de universiteit. De komende tijd mailen Frerieke en Petra over en weer over het dagelijks leven in Zuid-Afrika. En alles wat hen verder bezighoudt.
Hi Frerieke,
Hoe gaat het daar? Beetje een dubbele vraag realiseer ik me, want ik lees dat de onlusten uit Johannesburg nu ook overgeslagen zijn naar Kaapstad. Hoe voelt dat om in een land te zitten waar de beelden van het leger en politie doen denken aan de zwartste tijd van dat land, aan Apartheid.
Al was het natuurlijk wel te voorzien. Want 14 jaar na het uitroepen van de democratie en de mooie beloftes dat het beter zou worden voor iedereen is er voor de arme bevolking – vooral de zwarten- nog maar bitter weinig veranderd. De beloftes zijn nog steeds niet ingelost. Daar wordt al een tijd over gemord, langzaam maar zeker liep de onrust op. En hier en daar was er al een uitbarsting: de wekenlange stakingen begin van de zomer vorig jaar, de 'electriciteitsrellen' in Soweto vorig jaar september, de voortdurende criminaliteit, het 'gedoe' rondom de verkiezing van Jacob Zuma als leider van het ANC.
De spierballentaal die de regering Mbeki nu bezigt en de daadkracht die ze laat zien door het leger en politie op de onlusten af te sturen had ze veel eerder moeten laten zien. Natuurlijk moeten de onlusten de kop in gedrukt worden. Die zijn nooit goed te praten. Maar de regering had het nooit zover mogen laten komen. Ze had haar dadendrang die ze nu tentoonspreidt, moeten laten zien om haar beloftes na te komen, om een eind te maken aan de armoede in Zuid-Afrika. Dan was het ongetwijfeld nooit zover gekomen.
Maar het is makkelijk oordelen vanaf de zijkant. Want theorie bewijst altijd iemands gelijk. Het echte gelijk zit in de praktijk, in het gewone leven, de dagelijkse gang van zaken. Wat merk jij aan de jongeren die je begeleidt? Laten ze zich door deze onlusten beïnvloeden? Worden zij opstandig van al die beloftes die nog steeds ingelost moeten worden? Gaan ze bij de pakken neerzitten of willen ze juist hun schouders eronder zetten? Niet door te vechten en te moorden maar door het land mee te helpen opbouwen met hun capaciteiten en mogelijkheden. Het zou wel mooi zijn, het zou passen binnen de traditie van een land dat al eens eerder heeft laten zien dat vergeven maar niet vergeten echt tot iets leidt. Het zou mooi zijn als deze nieuwe generatie de huidige en komende regering kan laten zien wat Nelson Mandela echt bedoelde toen hij het over de regenboognatie had. Het zou een mooi kado zijn voor de 90ste verjaardag van Mandela.
xPetra
haa Petra
Het is een trieste situatie op dit moment. Geweld blijft niet beperkt tot slechts een regio in het land. Ook hier in de Western Cape merken we de onrust. Op dit moment zijn het voornamelijk zwarte, buitenlandse winkeliers die slachtoffer zijn van de xenofobische aanvallen. Winkels van buitenlanders in de township zijn gesloten en veelal leeggeroofd. Winkeliers hebben ofwel op voorhand hun hele hebben en houden verlaten of laten de plunderingen toe, wetende dat ze terug zullen gaan naar hun land van herkomst. Jeetje, kan je je dat voorstellen? Vlucht je bijvoorbeeld uit de Democratische Republiek of Congo en voel je je niet veel veiliger in Zuid Afrika, ga je maar weer terug?
Veel vluchtelingen hebben onderdak gevonden rondom politiebureaus, kerken en buurtgebouwen. Vele mails en sms-jes gingen hier rond om kleding, dekens of voedsel te doneren. Gister ging ik gepakt met warme spullen op weg naar een organisatie in de stad die de spullen verdeelt over de vluchtelingen. Op het moment dat ik m’n auto in wilde stappen, kwam er een man naar me toe. Vluchteling, uit Sudan. Samen met zijn vrouw en 2 kinderen slaapt hij hier in de wijk Woodstock, net buiten centrum, bij een kerk (nee de kerkdeuren zijn niet open). Ik ben m’n auto weer uitgestapt en heb hem de dekens en kleren gegeven. Er zijn zoveel mensen die hulp nodig hebben!
Vrienden van me komen uit Zimbabwe. Nee, ze wonen niet in de township. Ja ze werken wel in Zuid-Afrikaanse bedrijven. Ze zijn bang. Bang dat ze 's avonds tegen een roadblock zullen lopen. Zover is het gelukkig niet en komt het ook hopelijk niet.
Zondag was het Afrika dag. Een feestdag, eigenlijk, maar hier in Zuid-Afrika keken mensen beschamend naar beneden. Mbeki heeft eindelijk zijn mannelijkheid laten zien en het geweld tegengesproken. Buurlanden waren gedurende de Apartheid van grote betekenis. Vele Zuid-Afrikaanse leiders vonden onderdak in Zimbabwe, Mozambique. En ook vele buitenlandse anti-apartheid strijders zijn even hard aangepakt als de onderdrukte bevolking hier in Zuid-Afrika.
En toch is het geweld tegen buitenlanders niet vreemd. Zoals je schrijft, Petra, de veranderingen in het Post-Apartheid Zuid-Afrika zijn traag. Integratie is nog altijd een begrip, geen realiteit. Veel mensen leven nog altijd in amoede. Veel jongeren hebben nog altijd geen goed onderwijs. De welvaart in dit land is zo scheef verdeeld. Om eerlijk te zijn heb ik me er de afgelopen 1,5 jaar dat ik hier nu woon, heel erg over verbaasd, dat de bom nog niet ontploft is. En nee ik kijk er echt niet vreemd van op als hij gaat ontploffen.
Niet vanwege onbegrip van een zwarte Zuid-Afrikaan die zijn zwarte broeder het land uit jaagt, niet vanwege het extreem hoge HIV+ percentage, niet vanwege de dagelijkse criminaliteit, niet de honger, de elektriciteitscrisis, de grote bevolkingsgroep die leeft met extreme littekens van onderdrukking,....het is de overheid, de leiders van dit land, waar de kleur van corruptie vanaf druipt.
Wat wij heel veel merken is een algemeen gemis aan zelfvertrouwen. En ja daadkracht, maar dat hangt met dat zelfvertrouwen samen, wat weer terug te leiden is naar Apartheid. De studenten met wie wij werken in de township, zijn geselecteerd van diverse reguliere township scholen op de resultaten die zij boekten. Deze creme de la creme is een groot plezier om mee te werken; ontzettend intelligent en erg leergierig. Trieste feit is wel: de creme de la creme redt het niet om de universiteit te voltooien. Waarom niet? Bedenk je dit maar eens...je ouders zijn opgegroeid in een onderdrukte Apartheidssituatie, hoe behandelen ze jou? Ouders hebben veelal geen opleiding genoten en begrijpen totaal niet waar hun kinderen mee bezig zijn. De kinderen in de straat vinden je maar verwend en erkennen je niet meer als hun naaste. Je dagelijkse taal is Xhosa en je bent gewend aan allemaal zwarte studenten om je heen. Je bent niet gewend eigen initiatief te tonen en voor de klas staan voor een presentatie heb je nog nooit gedaan. De unversiteit is een groot zwembad en je weet niet hoe te zwemmen.
Wij leren de studenten dat zij de verandering ZIJN. Dat ze niet moeten wachten tot er een leider komt en ze bij de hand neemt, dat ze zelf het verschil moeten maken. Wij leren ze het belang van community, we laten ze zelf projecten starten. We dwingen ze te spreken, voor de klas te staan, initiatief te nemen, vragen te beantwoorden (met als hoofdregel: er is geen fout antwoord)
Afgelopen weekend, midden in alle chaos in het land, heeft de eerste groep van 6 studenten haar community project uitgevoerd. 60 personen bezochten de workshops die deze 6 jonge mensen van 15/16 jaar voor hun gemeenschap hadden georganiseerd. Het is fantastisch om te zien dat ze met een beetje hulp van ons (de afgelopen 12 weken hebben mijn collega Anasuya en ik vrijwillig leadership lessen gegeven, zie onze website: www.lovetotheworld.org) beseffen dat ze -hoe jong ze ook zijn- verschil kunnen uitmaken op dit moment! Ze genoten ervan. En wij ook!
Soms denk ik wel eens...zouden we maar eens een leadership training kunnen doen met een Mbeki of wat dacht je van een healthminister Dr. Manto Tshabalala-Msimang (die verkondigt dat AIDS te genezen is met een honing/kruiden treatment...en ondertussen zelf voordringt op een levertransplantatie). Macht woekert gekte. De gekte die gevoed wordt door egoisme.
Nelson was een sterk persoon, hij liet de gekte niet toe in zijn leven...helaas zijn er maar weinig zoals hij. Maar goed nieuws...wij hebben er hier in Khayelitsha een paar gevonden! Zie de videos op onze website. Deze jongeren zijn fenomenabel!
Met liefs!
vanuit Afrika, Kaapstad,
Frerieke