Waar was het bedrijfsleven op de Afrikadag?
24 april 2008Brief aan Peter Heinze, directeur Evert Vermeer Stichting
Beste Peter Heintze
Het was weer een inspirerende dag, de Afrikadag. Natuurlijk, zou ik willen zeggen. Al die mensen die zich voor Afrika inzetten, leveren met z’n allen een hoop positieve energie. En toch ging ik met een onbevredigend gevoel naar huis. Want ook nu weer was er nauwelijks aandacht voor de rol die het bedrijfsleven kan spelen in de ontwikkeling van Afrika. Ho ho hoor ik u roepen, was er niet in de ochtend én in de middag een sessie waarin het bedrijfsleven centraal stond? Jazeker, en dat was een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar. Als je ten minste het debat van die editie met staatsecretaris Heemskerk over eerlijke handel onder bedrijfsleven wil scharen. Want uiteindelijk werd die discussiebijeenkomst vooral bepaald door beleidsmedewerkers van grote NGO’s die het over allerlei ingewikkelde handelsbeperkingen hadden en een zwart beeld schetsten waar het de rol van het bedrijfsleven bij de economische ontwikkeling van Afrika betrof.
Terug naar de Afrikadag 2008. Op een aanbod van 56 workshops en lezingen is 2 over het bedrijfsleven toch een wat magere oogst. Al werd in de ochtendsessie ‘Praktisch Ondernemen’ al wel snel duidelijk waarom de rol van het bedrijfsleven zo gering was. Twee ondernemers, Leon van Rijckevorsel en Martijn Nitzche, schetsten niet bepaald een florissant beeld van de steun die beiden krijgen vanuit investeerdershoek- waaronder ook de overheid- en vanuit de hoek van de NGO’s. Van Rijckevorsel is oprichter van GreenDreamCompany, een organisatie die zich bezighoudt met duurzame projecten op gebied van onder meer ICT en eco-toerisme. Nitzche heeft, geheel gefinancierd uit eigen zak zo merkte hij op, een nieuw concept bedacht dat zorgt voor schoon drinkwater, werk en ondernemerschap.
Waar het ging om overheidssteun bleek dat je als ondernemer meer te verwachten hebt van onder meer Ethiopië dan van Nederland, zo gaf Van Rijkevorsel aan. Zijn Ethiopische businesspartner had binnen een week financiering, bij Van Rijckevorsel duurde dat langer. Veel langer.
Een nog veel treurige beeld schetste Nitzche. Zijn prachtige innovatie om het probleem van gebrek aan schoon drinkwater op te lossen bevat minstens 2 elementen waar allerlei NGO’s op zouden moeten afgaan: schoon drinkwater en werkgelegenheid. Nitzche liet 3 recente mailtjes zien van grote goede doelen clubs als antwoord op zijn verzoek om steun. (Overigens zonder naam. ‘Want misschien heb ik ze op een later tijdstip weer nodig’, zei Nitzche) Alle drie draaiden ze er om heen- een presteerde het zelfs om pas na 2 maanden te reageren – maar geen wilde met Nitzche in zee. En dat terwijl Nitzche in 2006 een prestigieuze prijs van de Wereldbank had gewonnen voor zijn innovatieve idee.
Beiden ondernemers laten zich overigens niet uit het veld slaan, ze gaan gewoon door. Gelukkig.
Ontwikkelingssamenwerking zou meer moeten zijn dan alleen wat Den Haag en de clubs die heel veel geld vanuit Den Haag ontvangen, doen. Politiek en bestuur zouden het bedrijfsleven – groot én kleiner zoals dat van Van Rijckevorsel en Nitzche - ruimhartig moeten toelaten zodat samengewerkt kan worden aan een beter, een nieuw Afrika. Het is niet of-of, het is en-en. Alleen redden politiek en bestuur het niet. Alleen redt ook het bedrijfsleven het niet. Met z’n allen moeten we het doen. Samen. Want alleen dan kunnen we echt de acht millennium doelen bereiken. Als het niet gebeurt, als het bedrijfsleven stelselmatig achter het net vist, dan zal het nog heel lang duren eer die doelen gehaald zijn.
Wat zou het mooi zijn als de Evert Vermeer Stichting, die geworteld is in de politiek en het bestuur, hier een rol in zou nemen. Een statement zou maken dat voor daadwerkelijke ontwikkelingshulp zorgt. Dat ze niet meer alleen maar preekt voor eigen parochie maar de ramen opengooit en een frisse wind laat waaien. En aan haar ‘moeder’, de PvdA, laat zien dat het ook anders kan. Dat we met z’n allen echt de ontwikkeling een handje helpen.
Met vriendelijke groet
Petra Kroon